Er bestaan duizenden druivenrassen, maar een handvol soorten staat aan de basis van de meeste wijnen die je in de winkel vindt. Dit overzicht van soorten wijndruiven helpt je begrijpen welke druif welke smaak geeft, zodat je voortaan makkelijker een fles kiest die bij je past.
Rode wijndruiven: de bekendste rassen op een rij
Rode wijn wordt gemaakt van blauwe of paarse druiven. De schil van die druiven geeft de wijn zijn kleur en een groot deel van zijn smaak. Dit zijn de rassen die je het vaakst tegenkomt:
- Cabernet Sauvignon: Een van de meest geteelde rode druiven ter wereld. Geeft volle, stevige wijnen met smaken van zwarte bes, cederhout en soms een vleugje groene paprika. Past goed bij rood vlees.
- Merlot: Zachter en ronder dan Cabernet Sauvignon. Smaken van pruim, chocolade en rode vruchten. Goed drinkbaar voor beginners.
- Pinot Noir: Een lichte rode wijn met smaken van kers, aardbei en soms een licht aardse toon. Wordt veel geteeld in Bourgondië en is bekend als lastig druivenras om te kweken.
- Syrah (ook Shiraz): Krachtig en gekruid, met tonen van bramen, zwarte peper en soms gerookt vlees. Heet in Australië Shiraz, in Europa Syrah.
- Tempranillo: De belangrijkste rode druif van Spanje, met smaken van kers, leer en tabak. De basis van Rioja.
- Sangiovese: Typisch Italiaans, met hoge zuurgraad en smaken van kersen en kruiden. Bekend als de druif achter Chianti en Brunello di Montalcino.
Witte wijndruiven: fris, vol of aromatisch
Witte wijn wordt meestal gemaakt van groene of gele druiven, al kan het soms ook van blauwe druiven waarbij de schil niet meegeperst wordt. De smaak varieert sterk per ras:
- Chardonnay: De meest geteelde witte druif. Kan fris en licht zijn, maar ook vol en bottig als de wijn op eikenhout rijpt. Smaken lopen uiteen van citroen en appel tot vanille en boter.
- Sauvignon Blanc: Fris en kruidig, met smaken van grapefruit, kruisbessen en gras. Bekend van Sancerre in Frankrijk en Marlborough in Nieuw-Zeeland.
- Riesling: Aromatisch en met een hoge zuurgraad. Kan droog, halfdroog of zoet zijn. Smaken van citroen, perzik en soms petroleum bij ouderdom. Sterk verbonden met Duitsland en de Elzas.
- Pinot Gris (ook Pinot Grigio): In Italië licht en fris, in de Elzas voller en rijker. Smaken van peer, appel en soms honing.
- Gewurztraminer: Erg aromatisch met geuren van rozenwater, lychee en specerijen. Herkenbaar en uitgesproken van smaak.
- Viognier: Vol en bloemig, met smaken van abrikoos, perzik en bloemen. Lage zuurgraad, dus rijp en zacht van karakter.
Wat maakt een druivenras uniek?
Elk druivenras heeft zijn eigen eigenschappen: de dikte van de schil, de hoeveelheid suiker, de zuurgraad en de aroma’s die de druif van nature heeft. Die eigenschappen bepalen voor een groot deel de stijl van de wijn. Tegelijk speelt de plek waar de druif groeit een grote rol. Dezelfde Chardonnay smaakt in Bourgondië heel anders dan in Californië, door het klimaat, de bodem en de manier van wijnmaken. Wijnmakers noemen dat het begrip “terroir”.
Rosé en schuimwijn: welke druiven worden gebruikt?
Rosé wordt bijna altijd gemaakt van rode druiven waarvan de schil maar kort in contact staat met het sap. Veel gebruikte druiven zijn Grenache, Cinsault en Syrah, vooral in de Provence. Schuimwijn zoals Champagne wordt traditioneel gemaakt van Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. Prosecco komt van de Glera-druif, Cava van Macabeo, Parellada en Xarel-lo.
Hoe kies je op basis van druivensoort?
Een handig uitgangspunt: hoe dikker de schil van de druif, hoe meer tannine de wijn heeft. Tannine geeft die droge, samentrekkende tong die je kent van stevige rode wijnen. Wil je een zachte, makkelijk drinkbare rode wijn? Kies dan voor Merlot of Pinot Noir. Wil je iets krachtiger? Dan past Cabernet Sauvignon of Syrah beter. Bij witte wijn geldt: hoe frisser je wilt, hoe meer je naar Sauvignon Blanc of Riesling neigt. Wil je iets vulliger en romiger? Kies dan Chardonnay of Viognier.
Veelgestelde vragen
Hoeveel druivenrassen worden er wereldwijd gebruikt voor wijn?
Er bestaan naar schatting meer dan tienduizend druivenrassen, maar in de praktijk worden een paar honderd rassen regelmatig gebruikt voor wijnproductie. De twintig tot dertig bekendste rassen zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van de wijnen die je in de winkel vindt.
Wat is het verschil tussen een monocépagewijnen en een blend?
Een monocépage is een wijn gemaakt van één enkel druivenras, zoals een pure Chardonnay of een pure Cabernet Sauvignon. Een blend is een mix van meerdere druivenrassen. In veel wijnregio’s, zoals Bordeaux, is blenden een traditie omdat de combinatie van rassen een complexere smaak oplevert.
Zijn er ook witte wijnen die van rode druiven gemaakt worden?
Ja, dat is mogelijk. Als je bij de persing de schil van de druif meteen verwijdert, blijft het sap kleurloos. Zo wordt bijvoorbeeld Blanc de Noirs gemaakt: een witte of lichtroze schuimwijn op basis van Pinot Noir of Pinot Meunier. De kleur zit in de schil, niet in het sap van de druif.
Welke druif past het best bij een beginner?
Voor beginners zijn Merlot (rood) en Pinot Grigio (wit) vaak een fijn startpunt. Merlot is zacht en fruitig zonder veel tannine. Pinot Grigio is licht, fris en niet te uitgesproken van smaak. Beide rassen zijn makkelijk te vinden en breed beschikbaar.
