Wijnproeven is meer dan alleen een slokje nemen en zeggen of je het lekker vindt. Het is een vaardigheid die je kunt leren, stap voor stap, zonder dat je er een cursus voor nodig hebt. Veel mensen denken dat je een verfijnd gehemelte moet hebben om wijn goed te kunnen beoordelen. Dat klopt niet. Iedereen die bewust aandacht geeft aan wat hij ruikt en proeft, kan al snel meer onderscheid maken tussen wijnen. En dat maakt elk glas een stuk interessanter.
Kijken en ruiken komt eerst
Voordat je een slok neemt, zegt de wijn al veel over zichzelf. Begin met kijken naar de kleur. Een dieprode wijn is vaak voller van smaak dan een lichtere rosé. Een witje met een gouden tint is soms langer gerijpt of bewaard in eikenhouten vaten. Kantel het glas voorzichtig boven een witte ondergrond om de kleur goed te zien. Daarna ruik je aan de wijn. Dit is misschien wel het belangrijkste onderdeel van het proeven. Draai het glas rustig rond zodat de wijn beweegt en meer geur vrijkomt. Ruik je fruit, bloemen, kruiden of misschien iets aardigs zoals paddenstoelen of leer? Geef niet op als je het lastig vindt om de geuren te benoemen. Dat wordt beter naarmate je meer wijn ruikt en proeft.
De smaak stap voor stap ontleden
Een goede manier om wijn te proeven is door bewust na te denken over wat je ervaart. Neem een kleine slok en laat de wijn even op je tong rusten. Probeer te voelen of de wijn zoet, zuur of bitter is. Zuurheid zorgt voor frisheid, terwijl bitterheid vaker in rode wijnen zit en tannines wordt genoemd. Tannines zijn natuurlijke stoffen uit de schil van druiven. Ze geven een droog, samentrekkend gevoel in je mond. Daarna let je op de afdronk: hoe lang blijft de smaak hangen nadat je hebt doorgeslikt? Bij een wijn van goede kwaliteit duurt dat langer. Iemand die pas begint, heeft aan deze stappen al meer dan genoeg om mee te oefenen.
De juiste temperatuur en omgeving maken het verschil
De temperatuur waarop je wijn drinkt, heeft een grote invloed op de smaak. Rode wijn drink je bij een temperatuur van ongeveer 16 tot 18 graden. Te warm en de alcohol overheerst. Te koud en de smaken blijven verstopt. Witte wijn en rosé zijn lekkerder gekoeld, tussen de 8 en 12 graden. Mousserende wijn zoals champagne of cava serveer je nog iets koeler. Naast temperatuur speelt ook de omgeving een rol. Sterke geuren in de buurt, zoals parfum of eten, kunnen de geur van de wijn verstoren. Een rustige omgeving zonder afleiding helpt je om je beter te concentreren op wat je proeft. Het glas speelt ook mee: een groot wijnglas met een smalle opening aan de top houdt de aroma’s beter vast dan een recht glas.
Thuis oefenen met wijnproeven
Je hebt geen wijnbar of proefavond nodig om te oefenen. Thuis kun je al veel leren door twee of drie verschillende wijnen naast elkaar te zetten en ze te vergelijken. Kies bijvoorbeeld een lichte en een zware rode wijn, of een droge en een half droge witte wijn. Door ze te vergelijken vallen de verschillen veel sneller op dan wanneer je één wijn drinkt zonder referentie. Schrijf op wat je ruikt en proeft, ook al vind je het moeilijk om de woorden te vinden. Na een tijdje zie je dat je beschrijvingen steeds concreter worden. Vraag je vrienden of familie om mee te doen. Samen proeven is leuk en je leert van elkaars waarnemingen. Zo wordt het een gezellige manier om meer over wijn te weten te komen.
Veelgestelde vragen over wijnproeven
Moet je wijn uitspugen tijdens een proefavond?
Bij professionele proefavonden waar tientallen wijnen worden geproefd, spugen deelnemers de wijn uit om helder te blijven. Thuis of bij een kleinere proeverij is dat niet nodig. Je kunt gewoon doorslikken als je wilt.
Hoe weet je of een wijn van goede kwaliteit is?
Een wijn van goede kwaliteit heeft een evenwichtige smaak waarbij geen enkel element overheerst. De afdronk is lang en aangenaam. De geur is complex en verandert terwijl de wijn in het glas staat. Duurder betekent niet altijd beter, maar consistentie en balans zijn goede tekenen.
Wat zijn tannines precies?
Tannines zijn natuurlijke stoffen die voorkomen in de schil, pitten en steeltjes van druiven. Ze geven een droog, licht samentrekkend gevoel in je mond, vergelijkbaar met sterke thee. In rode wijn zijn ze veel aanwezig, in witte wijn nauwelijks.
Hoeveel wijnen kun je achter elkaar proeven zonder het onderscheid te verliezen?
De meeste mensen beginnen na vijf tot acht wijnen achter elkaar minder scherp te worden in hun beoordeling. Begin met twee of drie wijnen als je thuis oefent. Drink water tussendoor en eet een stuk wit brood om je smaakpapillen te neutraliseren.
