Witte wijn is een van de meest gedronken dranken ter wereld. Van een frisse Pinot Grigio bij de lunch tot een rijke Chardonnay bij het diner: er is voor ieder wat wils. Toch weten veel mensen weinig over wat ze precies in hun glas hebben. Hoe wordt het gemaakt? Welke soorten zijn er? En waar let je op bij het kiezen van een fles? Dit zijn vragen die meer mensen stellen dan je denkt. In deze tekst krijg je heldere antwoorden, zonder ingewikkelde wijnterminologie.
Hoe witte wijn wordt gemaakt
Witte wijn wordt bijna altijd gemaakt van witte of groene druiven, maar dat is niet de enige mogelijkheid. Soms worden ook rode druiven gebruikt, zolang het sap niet in contact komt met de donkere schillen. Het sap wordt namelijk direct na het persen van de schillen gescheiden. Daarna gist het sap, waarbij suikers omgezet worden in alcohol. De gisting vindt bij witte wijn vaak plaats op een lagere temperatuur dan bij rode wijn. Dat zorgt ervoor dat de frisse, fruitige smaken bewaard blijven. Na de gisting rijpt de wijn soms op stalen tanks, soms op houten vaten. In houten vaten krijgt de wijn rijkere, romige tonen. Op staal blijft de wijn frisser en lichter van smaak.
De bekendste druivensoorten voor witte wijn
Chardonnay is waarschijnlijk de bekendste witte druif ter wereld. De wijn die hiervan gemaakt wordt, kan heel verschillend smaken afhankelijk van de regio en de manier van rijping. Een Chablis uit Frankrijk is droog en mineraal, terwijl een Californische Chardonnay vaak vol en boterzacht is. Sauvignon Blanc is een andere populaire keuze. Deze druif geeft wijnen met een frisse zuurgraad en aroma’s van citrus, gras en tropisch fruit. Bekende voorbeelden komen uit Nieuw Zeeland en de Loire vallei in Frankrijk. Riesling wordt vaak onderschat, maar is een van de meest veelzijdige witte druiven. Afhankelijk van de stijl kan het droog, halfdroog of zoet zijn. Duitse en Elzasser Rieslings staan wereldwijd hoog aangeschreven. Pinot Grigio, ook wel Pinot Gris genoemd, is licht en gemakkelijk drinkbaar. De Italiaanse versie is neutraal en fris, terwijl de Elzasser variant voller en pittiger van smaak is.
Witte wijn combineren met eten
Een goede spijscombinatie maakt zowel het eten als de wijn beter. Lichte, frisse wijnen passen goed bij vis, schaaldieren en lichte salades. Denk aan een Muscadet bij oesters of een Pinot Grigio bij een pastagerecht met roomsaus. Rijkere, volle wijnen met meer body, zoals een gerijpte Chardonnay, sluiten beter aan bij gerechten met meer vettigheid. Gegrilde zalm, kip in roomsaus of zachte kazen zoals Brie zijn goede keuzes. Aromatische wijnen zoals Riesling of Gewurztraminer werken verrassend goed bij kruidige, pittige gerechten. Ze hebben genoeg smaak om de specerijen bij te houden. Een basisregel die altijd werkt: kies een wijn uit dezelfde regio als het gerecht. Een Italiaanse wijn bij Italiaans eten, een Elzasser wijn bij Alsace gerechten. Die combinaties zijn bewezen door eeuwenlange traditie.
Hoe bewaar je witte wijn op de juiste manier
De meeste witte wijnen zijn bedoeld om jong gedronken te worden, binnen één tot drie jaar na de oogst. Dat geldt voor lichte, frisse wijnen zoals Pinot Grigio of Sauvignon Blanc. Bewaar je ze langer, dan verliezen ze hun frisheid en fruitigheid. Rijke, complexe wijnen van Chardonnay of Riesling kunnen soms wel vijf tot tien jaar bewaard worden. Sommige topwijnen zelfs langer. De bewaaromstandigheden zijn daarbij erg belangrijk. Een koele, donkere plek met een gelijkmatige temperatuur tussen de tien en vijftien graden is goed. Vermijd trillingen en sterke geuren in de buurt van de fles. Bewaar flessen met een kurk liggend, zodat de kurk vochtig blijft en geen lucht binnenlaat. Flessen met een schroefdop kunnen rechtop bewaard worden. Maak je geen zorgen als je geen wijnkast hebt: een koele kelder of donkere kast werkt prima voor dagelijks gebruik.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen droge en zoete witte wijn?
Droge witte wijn bevat weinig of geen restsuiker. Alle suiker uit de druiven is tijdens de gisting omgezet in alcohol. Zoete witte wijn bevat nog resterende suiker, omdat de gisting eerder gestopt is of omdat de druiven extra rijp of ingedroogd waren. Bekende zoete wijnen zijn Sauternes uit Frankrijk en bepaalde stijlen Riesling uit Duitsland.
Moet witte wijn altijd gekoeld worden geserveerd?
Witte wijn wordt het best geserveerd tussen de acht en twaalf graden Celsius. Lichte, frisse wijnen mogen aan de koelere kant, rond de acht graden. Volle, rijke wijnen zoals een gerijpte Chardonnay zijn lekkerder iets warmer, rond de twaalf graden. IJskoud serveren is niet aan te raden: dan proef je de smaken nauwelijks.
Hoe lang blijft een geopende fles witte wijn goed?
Een geopende fles witte wijn blijft in de koelkast, goed afgesloten, twee tot drie dagen goed. Daarna begint de wijn te oxideren en verliest hij smaak en frisheid. Met een vacuümpomp of andere afsluiter kun je de houdbaarheid iets verlengen, maar echt lang wacht je er niet op.
Is witte wijn gezonder dan rode wijn?
Witte wijn bevat minder tannines dan rode wijn, wat voor sommige mensen prettiger is voor de maag. Rode wijn bevat meer resveratrol, een stof die in verband wordt gebracht met bepaalde gezondheidsvoordelen. Beide soorten bevatten alcohol, wat bij overmatig gebruik schadelijk is. Er is geen duidelijke wetenschappelijke basis om te zeggen dat de ene soort gezonder is dan de andere.
