Er zijn wereldwijd meer dan tienduizend druivensoorten, maar slechts een klein deel daarvan wordt gebruikt voor wijn of als tafeldruf. Toch maakt juist die variatie wijn zo interessant. De druif die in een glas zit, bepaalt voor een groot deel hoe de wijn smaakt, ruikt en aanvoelt. Wie meer wil begrijpen van wijn, begint bij de druif.
Rode druiven en wat ze aan wijn meegeven
Cabernet Sauvignon is waarschijnlijk de bekendste rode druif ter wereld. Deze druif groeit in veel landen, van Frankrijk tot Chili, en geeft wijnen met veel tannine en een stevige structuur. Tannine is de stof die zorgt voor dat droge gevoel in je mond. Pinot Noir is het tegenovergestelde: een gevoelige druif die dunne schillen heeft en wijnen maakt die lichter zijn en fruitiger smaken. Syrah, ook wel Shiraz genoemd, zit daar ergens tussenin. Deze druif levert diepe, donkere wijnen met kruidige tonen, en gedijt goed in warme gebieden. De schil van een rode druif geeft kleur, tannine en veel smaakstoffen aan de wijn. Hoe dikker de schil, hoe meer die stoffen aanwezig zijn in het eindproduct.
Witte druiven met elk hun eigen karakter
Chardonnay is de meest geteelde witte druif en dat is niet zonder reden. Ze past zich aan bijna elk klimaat aan en kan heel verschillende wijnen opleveren, van frisse en strakke witte wijnen tot rijke, vol gerijpte flessen met een botterige smaak. Sauvignon Blanc staat juist bekend om zijn scherpe frisheid en de geur van gras, citrus en soms kruisbessen. Riesling is een andere bekende naam. Deze druif groeit vooral in Duitsland en Elzas en maakt zowel droge als zoete wijnen. Het bijzondere aan Riesling is dat de wijn lang kan rijpen en met de jaren steeds complexer wordt. Witte druiven hebben dunne schillen en weinig kleurstof. Daarom is de wijn die eruit wordt gemaakt bijna altijd licht van kleur, ook al kunnen de smaken heel vol zijn.
Druiven die je niet vaak hoort maar zeker de moeite waard zijn
Naast de bekende namen zijn er honderden minder bekende rassen die toch heel interessante wijnen opleveren. Grenache is zo’n druif. Hij wordt veel geteeld in Spanje en de zuidelijke Rhône in Frankrijk, en maakt wijnen die warm en fruitig zijn met weinig tannine. Sangiovese is de belangrijkste druif van Italië en de basis van Chianti. Deze druif heeft veel zuurgraad en geeft wijnen die goed passen bij eten. Tempranillo, ook Spaans, is stevig en rijk en wordt in de regio Rioja tot grote hoogte gebracht door rijping op eikenhout. Minder bekend maar zeker het noemen waard is Viognier, een witte druif uit de Rhône met een opvallend bloemige geur en een rijke, volle smaak. Wie bewust kiest voor minder bekende rassen, ontdekt een heel nieuwe kant van de wijnwereld.
Tafelddruiven en druiven voor andere doeleinden
Niet elke druif eindigt in een fles wijn. Tafeldruiven worden gekweekt om te eten en hebben andere eigenschappen dan wijndruiven. Ze zijn groter, zoeter en hebben dunnere pitten of helemaal geen pitten. Bekende tafeldruiven zijn de Muscat, de Thompson Seedless en de rode Flame Seedless. Muscat heeft een heel herkenbare, parfumachtige geur en wordt zowel als tafeldruf gegeten als gebruikt voor zoete, aromatische wijnen. Daarnaast worden druiven verwerkt tot rozijnen, druivensap en druivenazijn. In de cosmetica en voedingsindustrie worden druivenpitolie en druivenpitextract gebruikt vanwege hun eigenschappen. De grens tussen eet en wijndruf is niet altijd scherp. Sommige rassen worden voor beide doelen geteeld, afhankelijk van het seizoen en de vraag op de markt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen rode en witte wijndruiven?
Rode wijndruiven hebben donkere schillen die kleur, tannine en smaakstoffen aan de wijn meegeven. Witte wijndruiven hebben groene of gele schillen en leveren lichtgekleurde wijnen op. Het verschil zit dus niet alleen in kleur, maar ook in hoe de wijn smaakt en aanvoelt in de mond.
Hoeveel verschillende druivenrassen worden gebruikt voor wijn?
Voor wijn worden wereldwijd zo’n 1.300 tot 1.400 rassen regelmatig gebruikt. Slechts een handvol daarvan, zoals Chardonnay, Merlot en Cabernet Sauvignon, is verantwoordelijk voor het grootste deel van de wereldwijde wijnproductie.
Waarom smaakt dezelfde druif in verschillende landen anders?
De smaak van een druif wordt sterk beïnvloed door het klimaat, de bodem en de manier van telen. Dit noemen wijnmakers terroir. Een Chardonnay uit Bourgondië smaakt daardoor heel anders dan een Chardonnay uit Australië, ook al is het hetzelfde ras.
Kun je aan de kleur van een druif zien hoe de wijn smaakt?
De kleur geeft een eerste aanwijzing, maar zegt niet alles. Donkere druiven maken meestal stevigere, vollere wijnen. Lichte druiven leveren vaak frissere wijnen op. Maar de precieze smaak hangt ook af van de regio, het wijnmaakproces en hoe lang de wijn heeft gerijpt.
