Dessertwijnen zijn zoete wijnen die je meestal drinkt aan het einde van een maaltijd. Ze passen goed bij taart, fruit, kaas of chocolade, maar zijn ook heerlijk om puur van te genieten. Veel mensen weten niet goed wat ze moeten kiezen als ze een zoete wijn willen serveren. Er zijn namelijk heel veel soorten, van licht en fris tot rijk en vol. In deze blog lees je wat je moet weten om een goede keuze te maken.
Hoe zoete wijn wordt gemaakt
De zoetheid in een dessertwijn komt altijd van suiker die niet is omgezet in alcohol. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. Bij sommige wijnen laat de wijnmaker de druiven langer aan de wijnstok hangen, zodat ze meer suiker opnemen. Bij andere wijnen worden de druiven gedroogd na de oogst, waardoor het vocht verdampt en de suikers zich concentreren. Een bekende methode is ook de edele rotting, waarbij een schimmel genaamd Botrytis cinerea de druiven aantast. Dit klinkt misschien niet aantrekkelijk, maar het geeft de wijn een bijzondere honing en abrikozensmaak. Port en sherry zijn versterkte wijnen, waarbij alcohol wordt toegevoegd tijdens het fermentatieproces. Hierdoor stopt de gisting vroeg en blijft er veel suiker over in de wijn.
Bekende soorten zoete wijnen uit Europa
Europa heeft een lange traditie van zoete wijnen. Sauternes uit Frankrijk is een van de beroemdste voorbeelden. Deze wijn wordt gemaakt van druiven die aangetast zijn door edele rotting en heeft een rijke, complexe smaak. Uit Italië komt de Moscato d’Asti, een licht bruisende wijn met een frisse, bloemige geur en een lage hoeveelheid alcohol. De Brachetto d’Acqui is een roodgekleurde Italiaanse variant met aroma’s van roos en framboos. Vanuit Portugal zijn port en Madeira de meest bekende versterkte wijnen. Duitsland en Oostenrijk produceren Eiswein en Trockenbeerenauslese, twee wijnen die worden gemaakt van bevroren of erg gedroogde druiven. Dit zijn zeldzame en vaak dure wijnen met een intense zoetheid. Jurançon Moelleux uit het zuiden van Frankrijk is een minder bekende maar zeker de moeite waard zijnde keuze, met smaken van mango, honing en kruiden.
Bij welk dessert past welke zoete wijn
Een goede combinatie van wijn en eten maakt allebei lekkerder. Bij chocoladedesserts past een wijn met voldoende zoetheid en diepte, zoals een tawny port of een Banyuls uit Zuid-Frankrijk. Fruitige nagerechten, zoals een fruittaart of een salade van vers fruit, gaan goed samen met een lichte moscato of een Demi-Sec champagne. Bij romige desserts zoals panna cotta of vanille-ijs kies je beter voor een rijkere wijn, zoals een Sauternes of een late oogst Riesling. Blauwe kaas is verrassend lekker bij een zoete wijn. De zoutheid van de kaas en de zoetheid van de wijn vullen elkaar goed aan. Een klassieke combinatie is Roquefort met Sauternes. Houd er rekening mee dat de wijn nooit zoeter moet zijn dan het gerecht zelf, want dan smaakt de wijn zuur of vlak.
Tips voor het serveren van zoete wijnen
De temperatuur waarop je een zoete wijn serveert, maakt veel uit voor de smaak. Lichte en frisse varianten, zoals een Moscato of een ijswijn, drink je het beste gekoeld, rond de zes tot acht graden Celsius. Rijkere wijnen, zoals een Sauternes of een tawny port, mogen iets warmer zijn, rond de tien tot twaalf graden. Gebruik liever geen groot wijnglas voor zoete wijnen. Een kleiner glas concentreert de geuren beter. De portie mag ook kleiner zijn dan bij een droge tafelwijn, want zoete wijnen zijn intens van smaak en je hebt al snel genoeg aan een klein glaasje. Een geopende fles zoete wijn bewaar je goed afgesloten in de koelkast. Versterkte wijnen zoals port blijven na opening soms weken goed, terwijl lichte zoete wijnen binnen een paar dagen het beste zijn.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een zoete wijn en een versterkte wijn?
Een zoete wijn is zoet doordat er restsuiker in de wijn zit na het fermentatieproces. Een versterkte wijn, zoals port of sherry, krijgt tijdens de productie extra alcohol toegevoegd. Hierdoor stopt de gisting vroeger en blijft er meer suiker over. Niet alle versterkte wijnen zijn trouwens zoet. Droge sherry is ook versterkt maar smaakt niet zoet.
Hoeveel alcohol zit er in een zoete wijn?
Het alcoholpercentage van zoete wijnen verschilt sterk per type. Een Moscato d’Asti heeft soms maar vijf of zes procent alcohol. Een Sauternes zit rond de dertieen half procent. Versterkte wijnen zoals port hebben door de toegevoegde alcohol een percentage van ongeveer negentien tot twintig procent.
Kun je zoete wijn ook bewaren voor langere tijd?
Veel zoete wijnen zijn goed geschikt voor langere bewaring. Sauternes en andere edele rotting wijnen kunnen tientallen jaren rijpen op fles. Versterkte wijnen zoals vintage port zijn zelfs bedoeld om lang te bewaren. Lichte zoete wijnen, zoals een Moscato, drink je beter jong, want ze verliezen snel hun frisse karakter.
Is een zoete wijn altijd duur?
Zoete wijnen variëren sterk in prijs. Er zijn betaalbare opties, zoals een Moscato of een eenvoudige late oogst wijn, die je al vindt voor vijf tot tien euro. Zeldzame wijnen zoals Trockenbeerenauslese of een grote Sauternes kunnen honderden euro’s kosten. De prijs hangt af van de productiemethode, de zeldzaamheid van de druiven en de reputatie van het wijnhuis.
