Rode wijn kan je goede cholesterol (HDL) verhogen. Dat is goed nieuws als je van een glas wijn geniet, maar er zit een belangrijke nuance aan: het gaat om kleine hoeveelheden, en de effecten zijn bescheiden. Begrijpen wat rode wijn precies doet met je cholesterol, helpt je om verstandige keuzes te maken.
Wat zijn goed en slecht cholesterol?
Cholesterol bestaat in twee varianten die je vaak hoort: LDL en HDL. LDL wordt het “slechte” cholesterol genoemd omdat het zich kan ophopen in je bloedvaten en zo het risico op hart- en vaatziekten vergroot. HDL is het “goede” cholesterol: het ruimt LDL juist op en voert het af naar de lever. Een hogere HDL-waarde is over het algemeen gunstig voor je hart.
Je streeft dus naar lage LDL-waarden en hoge HDL-waarden. Wat je eet en drinkt heeft invloed op beide. Dat is waar rode wijn in beeld komt.
Rode wijn en cholesterol: wat zegt het onderzoek?
Rode wijn bevat polyfenolen, en dan met name resveratrol. Dit is een stof die van nature voorkomt in de schil van rode druiven. Resveratrol heeft in onderzoek laten zien dat het de HDL-waarden licht kan verhogen. Tegelijk lijkt het de oxidatie van LDL te remmen. Geoxideerd LDL is schadelijker dan gewoon LDL, omdat het makkelijker aan bloedvatwanden kleeft.
De hoeveelheid resveratrol in een glas rode wijn is in de praktijk beperkt. Je zou er enorme hoeveelheden van moeten drinken om hetzelfde effect te bereiken als in laboratoriumstudies. Toch laten epidemiologische studies zien dat mensen die met mate rode wijn drinken gemiddeld iets gunstigere cholesterolwaarden hebben dan mensen die helemaal niet drinken. Of dat aan de wijn ligt, of aan andere leefstijlfactoren, is niet altijd goed te scheiden.
Wat betekent “met mate”?
Gezondheidsorganisaties hanteren als richtlijn maximaal één glas alcohol per dag voor vrouwen en maximaal twee glazen per dag voor mannen. Bij rode wijn gaat het dan om een standaardglas van ongeveer 150 milliliter. Een paar glazen per week valt ruimschoots binnen die grens. Meer drinken heeft geen extra voordeel voor je cholesterol, en vergroot juist andere gezondheidsrisico’s, zoals hoge bloeddruk, leverklachten en een verhoogd risico op bepaalde kankers.
Voor mensen die al geen alcohol drinken, is rode wijn sowieso geen reden om ermee te beginnen. De effecten op HDL zijn te klein om dat te rechtvaardigen, en je kunt HDL ook verhogen via beweging, gezond eten en stoppen met roken.
Rode druivensap als alternatief
De polyfenolen in rode wijn zitten ook in rode druivensap en donkere druiven zelf. Wie de cholesterolvoordelen wil zonder alcohol, kan dus ook kiezen voor ongesuikerd rode druivensap of een handvol rode druiven. Het resveratrolgehalte verschilt wel per product, maar de nadelen van alcohol blijven dan buiten beeld.
Wat heeft meer effect op je cholesterol dan rode wijn?
Om het eerlijk te houden: rode wijn is niet het meest krachtige middel tegen een ongunstig cholesterolprofiel. Onderstaande factoren hebben een groter of minstens even groot effect op je HDL en LDL:
- Bewegen: regelmatig cardio (zoals wandelen, fietsen of zwemmen) verhoogt je HDL aantoonbaar.
- Minder verzadigd vet eten: dit verlaagt je LDL-waarden direct.
- Meer onverzadigde vetten: olijfolie, noten en vette vis verbeteren je cholesterolverhouding.
- Stoppen met roken: roken verlaagt je HDL; stoppen heeft een snel positief effect.
- Afvallen bij overgewicht: ook dit verhoogt je HDL en verlaagt LDL.
Rode wijn kan dus een kleine bijdrage leveren, maar is eerder een aanvulling op een gezonde leefstijl dan een oplossing op zichzelf.
Een glas rode wijn bij het eten kan als je van wijn houdt een bescheiden positief effect hebben op je HDL-cholesterol. Maar bouw er niet op als enige maatregel. Bewegen, gezond eten en niet roken hebben een veel groter effect op je cholesterolwaarden dan wat er in je wijnglas zit.
