Rode wijn is niet zondermeer gezond, maar ook niet puur schadelijk. De werkelijkheid zit er tussenin: rode wijn bevat stoffen die in theorie gunstig kunnen werken, maar de hoeveelheid alcohol maakt dat voordeel grotendeels ongedaan. Of rode wijn per saldo goed voor je is, hangt sterk af van hoeveel je drinkt.
Het idee dat een dagelijks glaasje rode wijn gezond is, leeft al decennia. Het komt deels uit onderzoek naar het zogenoemde Franse paradox: Fransen eten relatief vet maar hebben minder hart- en vaatziekten dan verwacht. Rode wijn werd als verklaring aangewezen. Inmiddels weten we dat het verhaal een stuk genuanceerder ligt.
Wat zit er in rode wijn dat gezond zou zijn?
Rode wijn bevat polyfenolen, een groep plantaardige stoffen met antioxiderende eigenschappen. De bekendste daarvan is resveratrol, dat zit in de schil van rode druiven. In laboratoriumonderzoek beschermt resveratrol cellen tegen schade en remt het ontstekingsprocessen. Dat klinkt veelbelovend.
Maar er is een belangrijk probleem: de hoeveelheid resveratrol in een glas rode wijn is te klein om in het lichaam een meetbaar effect te hebben. Je zou er tientallen flessen per dag voor moeten drinken om dezelfde concentraties te bereiken als in laboratoriumstudies worden gebruikt. Dat maakt de claim dat rode wijn gezond is vanwege resveratrol, in de praktijk erg zwak.
Is rode wijn goed voor je hart?
Vroeger verschenen er regelmatig studies die suggereerden dat matig drinken het risico op hart- en vaatziekten verlaagt. Die studies hadden één grote methodologische zwakte: ze vergeleken drinkers vaak met mensen die helemaal niet drinken, en in die laatste groep zitten ook mensen die vanwege ziekte gestopt zijn met alcohol. Dat vertekent de uitkomst sterk.
Nieuwer en beter opgezet onderzoek laat een ander beeld zien. De gezondheidsorganisaties Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en het Trimbos-instituut stellen inmiddels dat er geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik bestaat als het gaat om gezondheidsrisico’s. Alcohol verhoogt het risico op verschillende vormen van kanker, ook bij lage consumptie. Dat geldt voor rode wijn evengoed als voor andere alcoholische dranken.
Wat zegt KRO-NCRV’s Keuringsdienst van Waarde?
De Keuringsdienst van Waarde onderzocht de claim “een glas rode wijn per dag is gezond” en behandelde het als fabel. De redenering: hoewel rode wijn inderdaad stoffen bevat die in principe gunstig kunnen zijn voor bloedvaten, weegt het alcoholgehalte hier ruimschoots tegenin. Het idee van blinkende aderen en een betere gezondheid dankzij dagelijks wijn drinken wordt door de wetenschap niet hard gemaakt.
Wanneer is rode wijn juist ongezond?
Alcohol is een giftige stof voor het lichaam, ook in kleine hoeveelheden. Rode wijn verhoogt bij regelmatig gebruik het risico op onder andere borstkanker, darmkanker, leveraandoeningen en hoge bloeddruk. Daarnaast levert wijn calorieën: een standaardglas rode wijn (150 ml) bevat al snel 100 tot 130 calorieën, afhankelijk van het alcoholpercentage en het suikergehalte.
Voor bepaalde groepen is rode wijn sowieso af te raden: zwangere vrouwen, mensen met leveraandoeningen, mensen met een verhoogd kankerrisico in de familie, en mensen die medicijnen gebruiken die niet samengaan met alcohol.
Rode druiven versus rode wijn
Als je echt wilt profiteren van de polyfenolen in rode druiven, kun je beter druiven eten of druivensap drinken. Daarin zitten dezelfde stoffen zonder de schadelijke effecten van alcohol. Druivensap bevat wel meer suiker, dus ook dat vraagt enige matiging.
Kort samengevat: rode wijn is niet het gezonde drankje dat het decennialang werd afgeschilderd. Wie geniet van een occasioneel glaasje hoeft zich daar niet direct zorgen over te maken, maar het als dagelijkse gezondheidsmaatregel zien, gaat te ver. De schadelijke effecten van alcohol wegen in vrijwel alle gevallen zwaarder dan de theoretische voordelen van de stoffen in rode wijn.
