Het oogstjaar op een wijnfles is meer dan een getal. Het vertelt je in welk jaar de druiven werden geplukt, en dat heeft veel invloed op wat er in je glas belandt. Veel mensen kijken er vluchtig naar en denken dat het gaat om het jaar waarin de wijn gemaakt of verkocht is. Dat klopt niet. Het gaat om het moment van de oogst, en dat moment bepaalt bijna alles.
Weer en bodem maken het verschil
Druiven groeien buiten, en dus zijn ze volledig afhankelijk van het weer. Een zomer met veel zon en weinig regen zorgt voor rijpe, geconcentreerde druiven. Een natte of koude zomer geeft dunnere druiven met minder suiker. Die suiker is belangrijk, want gist zet suiker om in alcohol. Minder suiker betekent dus ook minder alcohol en een lichtere wijn. De bodem speelt ook een rol. Sommige bodems houden warmte beter vast dan andere. Klei doet dat goed, zand minder. Dat verschil merk je terug in de smaak van de wijn. Een goede wijnkenner kan soms raden in welk jaar een wijn is gemaakt, alleen al op basis van de smaak en het gehalte aan zuur en tannine.
Waarom het ene jaar beter is dan het andere
Niet elk jaar is even goed voor wijnmakers. In de wijnwereld worden bepaalde jaren gezien als uitzonderlijk, en andere als matig. Dit heeft alles te maken met het verloop van de seizoenen. In Frankrijk wordt zo’n bijzonder jaar wel een millésime genoemd, een term die je ook op etiketten tegenkomt. Een jaar met ideale omstandigheden levert druiven op die perfect rijp zijn, met een mooie balans tussen zuur en zoetheid. Zo’n wijn kan goed bewaard worden en wordt met de jaren beter. Een minder goed jaar hoeft geen ramp te zijn. Ervaren wijnmakers weten ook dan goede wijn te maken, maar de mogelijkheden zijn beperkter. Wie wil weten welke jaren goed waren in een bepaald wijngebied, kan daarvoor zogenaamde vintage charts raadplegen. Dat zijn overzichten per regio en per jaar, met een beoordeling van de oogst.
Niet elke fles heeft een jaartal
Op de meeste flessen staat een jaartal, maar niet op alle. Champagne is een goed voorbeeld van een wijn die vaak zonder jaartal wordt verkocht. Grote champagnehuizen mengen wijn van verschillende jaren om elk jaar een gelijkblijkende smaak te bieden. Dat product heet non-vintage. Pas als de oogst echt uitzonderlijk goed was, brengen ze een champagne uit met een specifiek jaar op de fles. Dat is dan een bijzonder product, en de prijs ligt dan ook een stuk hoger. Hetzelfde geldt voor sommige andere mousserende wijnen en voor bepaalde versterkte wijnen zoals sherry. Bij die wijnen is de constante smaak juist het doel, en niet de unieke expressie van één bepaald jaar.
Hoe oud mag een wijn zijn
Een vraag die veel mensen stellen is: hoe lang kun je een wijn bewaren? Dat hangt sterk af van het jaar en het type wijn. Lichte, frisse witte wijnen zijn het lekkerst als ze jong gedronken worden, vaak binnen twee tot drie jaar na de oogst. Zware rode wijnen kunnen soms tientallen jaren bewaard worden en worden dan complexer en soepeler van smaak. De tannines, dat zijn de stoffen die zorgen voor een droge, samentrekkende sensatie in de mond, worden zachter met de tijd. Een goede rode wijn uit een sterk jaar heeft soms tien tot vijftien jaar nodig om echt op zijn best te zijn. Bewaren doe je het liefst op een koele, donkere plek met een gelijkmatige temperatuur. Te warm of te veel lichtinval versnelt het verouderingsproces op een ongewenste manier.
Veelgestelde vragen
Wat zegt het jaartal op een wijnfles precies?
Het jaartal op een wijnfles geeft aan in welk jaar de druiven geoogst zijn. Het is niet het jaar van productie of verkoop. Die oogst bepaalt de kwaliteit en het karakter van de wijn, omdat het weer in dat jaar de druiven heeft gevormd.
Is een oudere wijn altijd beter dan een jonge wijn?
Een oudere wijn is niet automatisch beter. Sommige wijnen zijn bedoeld om jong gedronken te worden en verliezen hun frisheid na een paar jaar. Alleen bepaalde rode wijnen en zoete witte wijnen worden echt beter met de jaren, mits ze goed bewaard zijn.
Hoe weet ik of een bepaald jaar een goede oogst had?
Je kunt daarvoor kijken naar vintage charts. Dat zijn overzichten die per wijnregio en per jaar aangeven hoe goed de oogst was. Wijnwinkels en wijnwebsites publiceren zulke overzichten vaak gratis.
Waarom staat er soms geen jaartal op een fles?
Sommige wijnen, zoals veel champagnes en sherries, worden gemaakt door wijn van verschillende jaren te mengen. Dat doen producenten om elk jaar dezelfde smaak te bieden. Zulke wijnen heten non-vintage en hebben daarom geen specifiek jaar op het etiket staan.
