Of één glas wijn per dag echt gezond is, is niet met een simpel ja of nee te beantwoorden. Jarenlang werd dit als vaststaand feit gepresenteerd, maar de wetenschap heeft de afgelopen jaren een genuanceerder beeld laten zien. Hieronder lees je wat er klopt, wat overdreven is en wanneer dat ene glaasje juist geen goed idee is.
Waar het idee vandaan komt dat 1 glas wijn per dag gezond is
Het verhaal begon met onderzoeken uit de jaren tachtig en negentig die aantoonden dat mensen in Zuid-Frankrijk relatief weinig hart- en vaatziekten hadden, ondanks een vetrijk dieet. Wijn, en met name rode wijn, werd al snel aangewezen als mogelijke verklaring. Dit werd de “Franse paradox” genoemd.
In rode wijn zit resveratrol, een stof die in laboratoria ontstekingsremmende en antioxidatieve effecten bleek te hebben. Dat klinkt veelbelovend, maar er is een groot praktisch probleem: de hoeveelheid resveratrol in één glas wijn is veel te klein om in het menselijk lichaam meetbaar effect te hebben. Je zou dagelijks honderden glazen moeten drinken om dezelfde concentratie te bereiken als in de laboratoriumproeven. Dat maakt resveratrol als argument voor een dagelijks glas wijn weinig overtuigend.
Wat observationeel onderzoek laat zien
Veel studies die een positief effect van matig alcoholgebruik suggereerden, waren observationeel van aard. Dat betekent dat onderzoekers keken naar mensen die al wijn dronken, niet dat ze experimenteel testten wat het effect was. Het probleem: matige wijndrinkers hebben gemiddeld ook een gezondere leefstijl. Ze bewegen vaker, eten gevarieerder en hebben minder stress. Het zijn die factoren die de betere gezondheidsuitkomsten verklaren, niet de wijn zelf.
Nieuwere onderzoeksmethoden, zoals genetische analyses waarbij gekeken wordt naar mensen die van nature minder alcohol afbreken, laten geen beschermend effect van alcohol zien. Die studies ondersteunen het idee dat de eerder gevonden voordelen eerder het gevolg waren van andere leefstijlfactoren dan van alcohol.
Is één glas wijn per dag dan echt gezond?
De eerlijke conclusie is: nee, één glas wijn per dag is niet bewezen gezond. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt inmiddels dat er geen veilige drempelwaarde voor alcohol bestaat als het gaat om gezondheidsrisico’s. Ook de Nederlandse gezondheidsrichtlijnen van het Voedingscentrum zijn duidelijk: het advies is om geen alcohol te drinken, of in elk geval zo weinig mogelijk.
Dat wil niet zeggen dat één glas wijn bij een diner automatisch schadelijk is. Het risico bij zo’n kleine hoeveelheid is klein, maar het idee dat je er actief gezonder van wordt, klopt niet.
Wanneer je dat dagelijkse glas beter kunt laten staan
Er zijn situaties waarin zelfs een klein glas wijn per dag echt geen goed idee is. Denk aan:
- Zwangerschap of borstvoeding: er is geen veilige hoeveelheid alcohol vastgesteld voor ongeboren kinderen.
- Gebruik van bepaalde medicijnen, zoals bloedverdunners, slaaptabletten of antidepressiva.
- Leveraandoeningen of een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker, waaronder borstkanker en darmkanker.
- Een familiegeschiedenis van alcoholproblemen of een persoonlijke gevoeligheid voor alcohol.
- Als je de auto nog moet rijden, ook de volgende ochtend kan alcohol nog in je bloed zitten.
Alcohol vergroot bovendien het risico op verschillende soorten kanker, ook bij matig gebruik. Dat risico is weliswaar klein bij één glas per dag, maar het bestaat wel degelijk.
Rode wijn versus witte wijn: maakt het uit?
Rode wijn bevat meer polyfenolen (waaronder resveratrol) dan witte wijn, doordat de druivenschillen langer meegaan in het productieproces. In theorie heeft rode wijn daardoor iets meer antioxidanten. In de praktijk is het verschil voor je gezondheid verwaarloosbaar, zeker gezien de al genoemde lage concentraties. Wie denkt dat een glas rode wijn duidelijk gezonder is dan een glas witte wijn, houdt zichzelf een beetje voor de gek.
Als je geniet van een glas wijn bij het eten, hoef je daar niet van te schrikken. Maar zie het als iets wat je lekker vindt, niet als een gezondheidsadvies. De wetenschap heeft het idee dat één glas wijn per dag gezond is inmiddels grotendeels van tafel geveegd. Gezond eten, bewegen en niet roken hebben een veel groter en bewezen effect op je gezondheid dan welk glas wijn dan ook.
