Ripasso is een Italiaanse rode wijn uit de Valpolicella-regio in Veneto, gemaakt via een bijzondere dubbele fermentatiemethode. Het resultaat is een rijkere, vollere wijn dan gewone Valpolicella, maar toegankelijker en betaalbaarder dan de bekende Amarone. Voor wie houdt van krachtige rode wijn met karakter, is ripasso een uitstekende keuze.
Hoe ripasso rode wijn wordt gemaakt
De naam “ripasso” betekent letterlijk “opnieuw gepasseerd”. Na de productie van Amarone blijft er droesem over: de uitgeperste schillen en pitten van de gedroogde druiven. Die droesem zit nog vol smaak, suikers en gisten. De wijnmaker voegt deze droesem toe aan een al gefermenteerde Valpolicella-basiswijn. Daardoor start er een tweede fermentatie, waarbij de wijn extra alcohol, kleur, tannines en smaak opneemt uit de Amarone-droesem.
Dit tweede fermentatieproces duurt doorgaans één tot twee weken. De wijn rijpt daarna vaak nog op eiken vaten, wat zorgt voor extra diepte en een subtiele vanille- of kruidentoon. Het eindresultaat heeft meer body en complexiteit dan een standaard Valpolicella, maar blijft toegankelijker dan een volledig ingedampte Amarone.
De druiven achter ripasso
Ripasso wordt gemaakt van dezelfde druivenrassen als Valpolicella en Amarone. De drie belangrijkste zijn:
- Corvina: de hoofddruif, goed voor de fruitige en kersachtige smaken
- Rondinella: geeft structuur en kleur
- Molinara: wordt steeds minder gebruikt, maar kan nog voorkomen als bijmenging
Corvina bepaalt in grote mate het karakter van de wijn. Hoe hoger het aandeel Corvina, hoe rijker het fruit en hoe meer diepgang de ripasso heeft.
Smaak en stijl: wat kun je verwachten?
Een ripasso rode wijn smaakt typisch naar donker fruit zoals kersen, pruimen en bramen. Door de rijping op eiken hout komen er ook tonen van vanille, chocolade, tabak en soms een licht kruidig accent bij. De wijn heeft merkbaar meer tannine en alcohol dan gewone Valpolicella, maar is minder zwaar dan Amarone. Het alcoholpercentage ligt doorgaans tussen de 13 en 14,5 procent.
Qua stijl zit ripasso precies in het midden van het Valpolicella-spectrum. Dat maakt hem veelzijdig bij de maaltijd: hij past goed bij rood vlees, wildgerechten, gegrilde lamskoteletjes, rijpe kazen en hartige pastagerechten zoals ragu of ossobuco.
Ripasso of Amarone: wat is het verschil?
Dit is een vraag die veel wijndrinkers stellen. Het grote verschil zit in de productie en intensiteit. Amarone wordt gemaakt van gedroogde druiven die maandenlang worden gedroogd voordat ze worden geperst. Dat levert een uitzonderlijk geconcentreerde wijn op met een alcoholpercentage dat vaak boven de 15 procent uitkomt, en een prijs die daar ook naar is.
Ripasso gebruikt de restanten van dat droogproces, maar de basiswijn is niet gedroogd. Daardoor is de wijn minder geconcentreerd, lichter van gewicht en aanzienlijk betaalbaarder. Een fles ripasso kost in de meeste slijterijen naar schatting rond de 12 tot 25 euro (prijspeil 2024 tot 2025), terwijl een goede Amarone al snel drie tot vier keer zoveel kost.
De DOC-status en kwaliteitslabel
Valpolicella Ripasso heeft een officiële DOC-status (Denominazione di Origine Controllata). Dat betekent dat de productieregels wettelijk zijn vastgelegd: het wijngebied, de toegestane druivenrassen, het minimale alcoholgehalte en de rijpingseisen zijn allemaal gedefinieerd. Sommige producenten brengen ook een “Superiore”-versie uit, die langer rijpt en een iets hoger minimaal alcoholgehalte heeft. Die versie is doorgaans voller en complexer.
Praktische tips bij het kopen van ripasso
Bij het kiezen van een ripasso zijn er een paar dingen om op te letten. Kijk op het etiket of het om een Valpolicella Ripasso DOC gaat, zodat je zeker weet dat je de echte methode koopt. Sommige goedkopere wijnen gebruiken de term ripasso losjes, zonder dat het wettelijk gecontroleerde product is.
Wil je meer rijping en complexiteit, kies dan een “Superiore” of kijk naar de aanduiding “Classico”, wat aangeeft dat de druiven komen uit het historische kerngebied van de Valpolicella-regio. Bekende producenten die ripasso maken zijn onder meer Zenato, Allegrini, Masi en Bertani. Dit zijn namen die je in de meeste slijterijen tegenkomt en die als betrouwbaar worden beschouwd in termen van kwaliteit.
Een ripasso is het lekkerst wanneer je hem iets warmer schenkt dan een lichte rode wijn: rond de 16 tot 18 graden Celsius. Laat de wijn ook gerust een half uur openstaan in een karaf; dat opent de geuren en maakt de tannines zachter. Voor een fles van goede kwaliteit hoef je geen fortuin neer te leggen. Dat is misschien wel de grootste kracht van ripasso: veel smaak voor een eerlijke prijs.
